Lý thuyết
Lớp 12
Môn Văn
Soạn bài Chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận

Soạn bài Chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận

CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN

I. HƯỚNG DẪN SOẠN BÀI

1. Lỗi liên quan đến việc nêu luận điểm

Câu 1. (Sách giáo khoa Ngữ văn 12 tập 1 - Trang 194)

Lỗi nêu luận điểm:

a) Đoạn văn a: Việc nêu luận điểm chưa logic, phù hợp với luận cứ: luận điểm nêu ra “cảnh vật trong bài thơ thu điếu của Nguyễn Khuyến thật là vắng vẻ” không logic với luận cứ nêu ra: ngõ trúc quanh co, sóng nước gợn tý...

b) Đoạn văn b: luận điểm nêu ra dài dòng, rườm rà, không rõ ràng: Luận điểm “Người làm trai thời xưa... để mở mày, mở mặt với thiên hạ” dài dòng, không nêu được trọng tâm của luận điểm.

c) Đoạn văn c: Luận điểm không rõ ràng, chưa logic với luận cứ nêu ra: giữa luận điểm: “VHDG ra đời từ... phát triển” với luận cứ tiếp theo “Nhắc đến nó... cuộc sống” rời rạc không có sự  thống nhất về nội dung và liền mạch về liên kết đoạn văn. Hành văn chưa mạch lạc, thống nhất.

Câu 2. (Sách giáo khoa Ngữ văn 12 tập 1 - Trang 194)

- Ở đoạn văn a nên thay từ “vắng vẻ” bằng một tính từ khác để phù hợp với các luận cứ (gần gũi, bình dị với cảnh làng quê Việt Nam).

- Ở đoạn văn b, luận điểm chỉ cần ngắn gọn “Người làm trai thời xưa luôn mang theo bên mình món nợ công danh”. Các luận điểm phần lớn có nội dung khái quát và phần lớn là câu chủ đề trong đoạn văn.

- Ở đoạn văn c, luận điểm cần sửa lại là: Văn học dân gian là kho tàng kinh nghiệm của cha ông được đúc kết từ xưa.

2. Lỗi liên quan đến việc nêu luận cứ

Câu 1. (Sách giáo khoa Ngữ văn 12 tập 1 - Trang 195)

a. Lỗi nêu luận cứ: dẫn thơ sai, luận cứ đưa ra không chuẩn, chưa chính xác.

b. Lỗi nêu luận cứ: Luận cứ đưa ra không phù hợp với luận điểm: Các luận cứ “Hai Bà Trưng....” chưa làm rõ luận điểm “trong lịch sử chống ngoại xâm... thời nào cũng có”.

c. Lỗi luận cứ: lộn xộn, không theo một trình tự logic.

Câu 2. (Sách giáo khoa Ngữ văn 12 tập 1 - Trang 195)

a.

- Sửa lại luận cứ:

+ “Nắng xuống, trời lên sâu chót vót”.

+ Khi "nắng xuống, trời lên thì bầu trời, lòng sông mở ra vừa cao, vừa sâu đến vô tận".

b.

- Sửa lại: Cần bổ sung cho phù hợp luận điểm: "Dân tộc ta anh hùng hào kiệt thời nào cũng có".

c.

- Sửa: Ngô Quyền - Trần Hưng Đạo - Lê Lợi - Nguyễn Huệ.

3. Lỗi liên quan đến việc vận dụng các phương pháp luận

Câu 1. (Sách giáo khoa Ngữ văn 12 tập 1 - Trang 195, 196)

a. Lỗi về phương pháp luận: luận cứ không phù hợp với luận điểm. (Văn bản không thống nhất, mang rõ đặc điểm “ râu ông nọ cắm cằm bà kia”.

b. Lỗi: Luận cứ không phù hợp với luận điểm: các luận cứ đều nói về cái đói và những nhân vật gắn với cái đói nhưng luận điểm nêu ra lại là “Nam Cao về nông thôn”.

c. Lỗi: luận điểm và luận cứ lộn xộn, không phù hợp.

Câu 2. (Sách giáo khoa Ngữ văn 12 tập 1 - Trang 196)

a.

- Sửa: Từ xưa đến nay, vẻ đẹp và số phận của người phụ nữ luôn là đề tài chủ đạo trong thơ văn. Trong nền văn học trung đại Việt Nam nhiều tác giả đã viết về đề tài này như Hồ Xuân Hương, Nguyễn Dữ, Đặng Trần Côn,... Nhưng người phản ánh một cách sâu sắc nhất về vẻ đẹp và số phận người phụ nữ là Nguyễn Du.

b.

- Sửa: "Nam Cao viết nhiều về vấn đề miếng cơm manh áo”.

c.

- Sửa: Mùa thu là đề tài gợi nhiều cảm hứng cho các thi nhân. Ta biết đến Đỗ Phủ với bức tranh thu nhuốm nỗi sầu vô biên, một Nguyễn Du với rừng phong thu nhuộm màu chia li.  Nhưng để lại ấn tượng sâu sắc nhất phải kể đến Nguyễn Khuyến - nhà thơ của làng cảnh Việt Nam, với chùm thơ thu: Thu vịnh, Thu điếu, Thu ẩm.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Khi viết văn nghị luận, nên chú ý tránh một số lỗi:

- Nêu luận điểm trùng lặp hoặc không rõ ràng, không phù hợp với bản chất của vấn đề cần giải quyết.

- Nêu luận cứ thiểu chính xác, thiếu chân thực, không đầy đủ, không liên quan mật thiết đến luận điểm cần trình bày, trùng lặp hoặc quá rườm rà.

- Lập luận mâu thuẫn, luận cứ không phù hợp với luận điểm.

Môn Văn lớp 12